Aneksy do kredytów pod lupą TSUE. Co zmienia dzisiejsze orzeczenie? Wyjaśnia mec. Dawid Sendłak

W dniu 30 kwietnia 2026 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w polskiej sprawie C-246/25. Dzisiejsze rozstrzygnięcie może mieć istotne znaczenie dla tysięcy konsumentów posiadających kredyty przewalutowane z PLN na CHF na podstawie aneksów do umów. Sprawa, w której spór toczył się między konsumentką a BNP Paribas Bank Polska S.A, dotyczyła jednego z najbardziej problematycznych zagadnień w sporach frankowych: jakie są skutki prawne wadliwego aneksu zmieniającego warunki umowy.

Spór o aneks zmieniający warunki umowy:

Kredytobiorczyni zawarła w 2007 roku z poprzednikiem prawnym banku BNP Paribas umowę kredytu w złotówkach. Rok później Strony podpisały aneks, na podstawie którego kwota kredytu podlegająca spłacie została podwyższona, kredyt został przewalutowany na franki szwajcarskie oraz wprowadzono mechanizm przeliczania rat według kursów ustalanych przez Bank.

W efekcie kredytobiorca, który pierwotnie zawarł umowę kredytu w złotówkach zaczął funkcjonować w systemie typowym dla kredytów frankowych.

Pytanie do TSUE: co dalej po unieważnieniu aneksu?

Polski Sąd zwrócił się do TSUE z pytaniem: czy po uznaniu aneksu za nieważny należy „cofnąć się” do pierwotnej umowy (czyli kredytu złotowego), czy też takie podejście narusza unijne standardy ochrony konsumenta wynikające z Dyrektywy 93/13/EWG?

Wątpliwości dotyczyły również tzw. efekty odstraszającego, czyli tego, czy cofnięcie się do pierwotnej umowy nie osłabi konsekwencji stosowania przez banki nieuczciwych postanowień.

Stanowisko TSUE:

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że prawo unijne nie sprzeciwia się przywróceniu pierwotnej umowy po unieważnieniu aneksu zawierającego klauzule abuzywne. Nie jest to jednak rozwiązanie automatyczne.

Trybunał wskazał, iż usunięcie nieuczciwych warunków powinno przywrócić sytuację w jakiej konsument znajdowałby się bez nich, jednak przywrócenie pierwotnej umowy jest dopuszczalne, jeżeli rzeczywiście służy ochronie konsumenta. Sąd krajowy ma obowiązek ocenić skutki takiego rozwiązania, zarówno dla Kredytobiorcy, jak i Banku. Trybunał wskazuję, iż każda sprawa wymaga indywidualnej oceny. Podsumowując, przywrócenie umowy jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy zachowana zostaje realna równowaga stron.

Co stanowisko TSUE oznacza w praktyce?

Wyrok TSUE nie wprowadza jednego rozwiązania, ale daje Sądom jasne wskazówki. Kluczowe jest jedno – nie liczy się tylko konstrukcja prawna, ale realny efekt dla konsumenta. TSUE wskazał, iż możliwy jest powrót do kredytu złotowego, ale tylko wtedy jeżeli jest to korzystne i sprawiedliwe dla konsumenta. Natomiast jeżeli nie da się utrzymać Umowy w uczciwej formie, koniecznym jest unieważnienie całej umowy.

Podsumowanie:

Wyrok TSUE w sprawie C-246/25 stanowi ważne doprecyzowanie zasad dotyczących aneksów do umów kredytowych. Trybunał dopuścił możliwość „powrotu” do pierwotnej umowy, ale jednocześnie wyraźnie ograniczył automatyzm takiego podejścia.